Mercedes Axor INS arızası, Mercedes Atego araçlarda da rastladığımız ve nispeten yaygın görülen bir arıza türüdür. INS arızası aracın şanzımanı (vites sistemi- (EPS/Telligent) ve araç kontrol üniteleri arasındaki iletişim veya algılama sorunlarını işaret eder.

🔧 Mercedes Axor INS arızası ne anlama gelir?

Bu arızanın anlamı “aracın şanzımanı ile iletişim sorunları yaşanıyor” demektir. Bu arızanın epey fazla sebebi olabilir. Mesela şanzıman arızası olabilir. Vites kolu ile alakalı bir arıza olabilir, aküden elektrik zayıf veya kesintili olduğu için geçici bir iletişim sorunu yaşanmış olabilir. CAN-BUS iletişim hattında kopukluk olabilir. Veya sistemin çalışması için gerekli olan debriyaj sensörleri arıza yapmış olabilir vs.

Özetle INS uyarısı çoğunlukla şu sistemlerle ilgilidir:

• Şanzıman kontrol ünitesi (TCU / EPS)

• Vites kolu (joystick)

• Debriyaj sensörleri

• CAN-BUS iletişim hattı

• Akü / voltaj sistemi

Mercedes Axor INS arızası olduğunda;

Araç çoğu zaman çalışır, ancak vites geçişleri zorlaşır, boşa düşme ya da koruma moduna girme görülebilir.

---

🚨 INS Arızasının yaygın nedenleri

1️⃣ Akünün zayıflaması veya kesintili elektrik iletmesi (EN SIK)

Mercedes Axor INS arızasının en yaygın sebeplerinden birisi akünün zayıflaması veya kutup başlarının oksitlenmesi/gevşemesi nedeniyle sisteme kesintili elektrik verilmesidir. Bildiğiniz üzere yeni nesil araçlarda bir çok fonksiyon aküden gelen elektrik ile sağlanıyor. Zaman zaman kopukluk olursa İNS arızası verebilir.

Sorunun akü veya şarj dinamosunun aküyü şarj etmemesi nedeniyle olduğunu anlamak kolaydır. Eğer sorun akü veya şarj dinamosundan kaynaklı ise İNS hatası alındığı vakit akü lambası da yanar.

Özetle;

• Akünün zayıflaması

• Şarj dinamosu düzensiz voltaj veriyor

• Akü kutup başları oksitli olabilir

⚠️ Axor’larda düşük voltaj, INS hatasını çok sık tetikler.

---

2️⃣ Şanzıman Beyni (TCU / EPS) haberleşme sorunu

Mercedes Axor aracınızın arka planında kablolar, soketler, devreler, sigortalar vs. muazzam bir kablolama ağı bulunmaktadır. Zamanla bazı kablolar soketlerinden çıkabiliyor, korozyon nedeniyle temassızlık olabiliyor. Bu tür sebeplerle şanzıman beyni ile ECU arasındaki bağlantıda kopukluk olabilmektedir.

Özetle;

• CAN hattında kopukluk

• Soketlerde nem, oksitlenme

• Beyin soketi gevşek

---

3️⃣ Vites kolu arızası

İNS arızası vites kolu ile alakalı da olabilir. Vites kolunda iç sensör var o bozulmuş olabilir. Yukarıda bahsettiğim üzere kablolarda temassızlık olabilir veya vites koluna su sızmış olabilir.

Özetle;

• Vites kolu iç sensör hatası

• Kablo temassızlığı

• Su girmiş olması

---

4️⃣ Debriyaj sensörü veya aktüatör problemi

Yine İNS arızası ile alakalı yaygın sayılabilecek bir arıza türü, debriyaj konum sensörünün arıza yapmasıdır. Bazen şanzıman aktüarünün tepki süresi uzadığı için de İNS arızası verebilir.

Özetle;

• Debriyaj konum sensörü arızalı

• Şanzıman aktüatörü geç tepki veriyor

---

5️⃣ Beyin yazılım / kalibrasyon sorunu

Eğer INS arızasının sebepleri yukarıdakilerden biri değilse son ihtimal şanzıman beyni ile alakalı bir kalibrasyon sorunu olabilir.

Özetle;

• Şanzıman kalibrasyonu bozulmuş

• Akü sökülüp takıldıktan sonra adaptasyon gerekebilir

 

Peki acaba İNS arızasının sebebi yukarıdakilerden hangisi bunu nasıl anlayacağız ?

Bunu İNS hata kodundan anlıyoruz. Hata kodu numarasından İNS arızasının ne sebeple meydana geldiğini tahmin edebilmek mümkündür. Makalenin devamında İNS hata kodlarının anlamları yer almaktadır.

 

---

🛠️ INS arızası olan araçta ne olur?

• Vites geçişleri sertleşir

• Araç bazen boşa düşer

• Yokuşta kalkış zorlaşır

• Araç **limp mode (koruma modu)**na geçebilir

• Gösterge panelinde INS yazısı yanar/söner

 

---

Araç yolda INS verdi, ne yapmalıyım ?

Yoldayken Mercedes Axor INS arızası verdiyse, amaç aracı güvenle yürütmek ve şanzımana zarar vermemek. Aşağıdaki adımları sırayla uygula..

 

1️⃣ Panik yapma – aracı zorlamadan sağa çek

• Sert vites denemesi yapma

• Gaza yüklenme

• Mümkünse düz bir yere al

---

2️⃣ Kontağı kapat–bekle–aç (RESET)

1. Aracı durdur

2. Kontağı kapat

3. 3–5 dakika bekle

4. Kontağı tekrar aç ve çalıştır

👉 Çoğu zaman INS geçici haberleşme hatasıdır ve resetle düzelir.

---

3️⃣ Göstergeyi ve vitesi kontrol et

• INS yazısı söndü mü?

• Vites N – D – R düzgün geçiyor mu?

✔️ Düzeldiyse:

• Yavaş ve sakin sür

• Sert kickdown yapma

• En yakın servise git

---

❌ DÜZELMEDİYSE DEVAM ET

4️⃣ Aküyü kontrol et (ÇOK ÖNEMLİ)

• Farlar zayıf mı?

• Gösterge titriyor mu?

• Marş ağır mı?

📌 Mümkünse:

• Akü kutup başlarını sık

• Oksit varsa temizle

⚠️ Axor’da düşük voltaj = INS arızası

---

5️⃣ Araç boşa düşerse (EN KRİTİK DURUM)

• Gaza basma

• Frenle güvenli şekilde dur

• Tekrar kontak reseti dene

📛 Vites hiç gelmiyorsa:

• Zorlamadan bırak

• Çekici çağırmak daha ucuzdur
  (zorlamak şanzıman aktüatörünü yakar)

---

🚫 ASLA YAPMA

❌ Gazlayarak vites oturtmaya çalışma
❌ Sürekli kontağı aç-kapat yapma
❌ Rampada zorla kaldırmaya çalışma
❌ Aracı “böyle gider” diye uzun yol sürme

---

🔧 SERVİSE GİTTİĞİNDE NE SÖYLE

Ustaya şunu aynen söyle:

“Araç yolda INS verdi, resetle geçmedi / geçti ama tekrar etti.
Akü–şarj ölçümü, şanzıman kalibrasyonu ve INS hata kodu kontrol edilsin.”

👉 Özellikle şunlara baktır:

• Akü voltajı

• Şanzıman beyni soketleri

• Debriyaj & vites adaptasyonu

• CAN hattı

🧭 KISA KARAR TABLOSU

🚨 MERCEDES AXOR – INS HATA KODLARI VE ANLAMLARI

🔴 INS 050 – Şanzıman Haberleşme Hatası

Anlamı:
Şanzıman beyni (TCU) ile araç sistemi arasında iletişim kopukluğu.

Belirti:

• INS yanar

• Vites geç gelir / boşa düşer

Neden:

• Düşük akü voltajı

• CAN hattı temassızlığı

• Soket oksitlenmesi

Çözüm:

• Akü & şarj ölçümü

• Soket temizliği

• Gerekirse kalibrasyon

---

🔴 INS 081 – Debriyaj Konum Sensörü Hatası

Anlamı:
Debriyajın konumu doğru algılanmıyor.

Belirti:

• Kalkışta titreme

• Yokuşta kaldırmaz

• Boşa düşme

Neden:

• Debriyaj sensörü bozuk

• Kalibrasyon bozulmuş

Çözüm:

• Debriyaj teach-in (adaptasyon)

• Sensör kontrolü

---

🔴 INS 090 – Vites Aktüatörü Tepki Vermiyor

Anlamı:
Şanzıman vites motoru geç ya da hiç çalışmıyor.

Belirti:

• Vites geçmez

• N’de kalır

• INS sürekli yanar

Neden:

• Aktüatör arızası

• Hava / elektrik problemi

Çözüm:

• Aktüatör test

• Elektrik hattı kontrolü

---

🔴 INS 070 – Düşük Sistem Voltajı

Anlamı:
Şanzıman için voltaj yetersiz.

Belirti:

• INS arada yanar

• Marş ağır

• Gösterge titrer

Neden:

• Zayıf akü

• Alternatör düzensiz şarj

Çözüm:

• Akü değişimi

• Şarj sistemi onarımı

---

🔴 INS 060 – Vites Kolu (Joystick) Hatası

Anlamı:
Vites kolu sinyali yanlış ya da gelmiyor.

Belirti:

• Vites algılanmaz

• D–R geçmez

Neden:

• Vites kolu iç arızası

• Kablo teması

Çözüm:

• Soket kontrolü

• Gerekirse joystick değişimi

---

🔴 INS 040 – Şanzıman Kalibrasyonu Bozulmuş

Anlamı:
Debriyaj & vites adaptasyon değerleri hatalı.

Belirti:

• Sert vites

• Tekleme

• INS arada çıkar

Çözüm:

• Star Diagnosis ile kalibrasyon

---

🔴 INS 030 – CAN-BUS İletişim Arızası

Anlamı:
Araç içi haberleşme hattında kopma.

Belirti:

• Birden fazla arıza lambası

• INS + başka uyarılar

Neden:

• Kablo kopukluğu

• Nemli soket

Çözüm:

• CAN hattı ölçümü

• Soket onarımı

---

🔴 INS 100 – Şanzıman Beyni (TCU) Arızası

Anlamı:
Şanzıman kontrol ünitesi arızalı.

Belirti:

• INS sürekli yanar

• Vites tamamen gider

Çözüm:

• Beyin test

• Gerekirse tamir / değişim

---

⚠️ HAYATİ BİLGİ

INS + düşük voltaj = en tehlikeli kombinasyon
Çoğu Axor’da INS’in ana sebebi aküdür, parça değişmeden önce mutlaka ölçüm yapılmalı.

---

🧭 HIZLI TEŞHİS TABLOSU